9 november 2026 • Cyber security
Multi-factor authenticatie (MFA) is een manier van inloggen waarbij je minstens twee verschillende soorten bewijs geeft: iets wat je weet, zoals een wachtwoord, plus iets wat je hebt, zoals je telefoon, of iets wat je bent, zoals je vingerafdruk. Tweestapsverificatie is de bekendste vorm, en de meeste Nederlanders kennen het al van de DigiD-app of hun bankapp. Een gestolen wachtwoord is dan niet meer genoeg om een account over te nemen.
Toch is MFA geen onneembare muur. Aanvallers bestoken medewerkers met inlogverzoeken tot iemand op "goedkeuren" tikt, stelen sessiecookies via nep-inlogpagina's en praten helpdesks om een telefoonnummer te wijzigen. In dit artikel lees je hoe MFA werkt, welke vormen sterk en welke zwak zijn, hoe aanvallers eromheen gaan en wat de Cyberbeveiligingswet en het NCSC van organisaties in Nederland verwachten.
Hoe werkt multi-factor authenticatie?
Elke inlogfactor valt in een van drie categorieën. Het telt pas als multi-factor als de factoren uit verschillende categorieën komen; twee wachtwoorden zijn nog steeds één factor.
- Iets wat je weet. Een wachtwoord, pincode of het antwoord op een beveiligingsvraag.
- Iets wat je hebt. Een telefoon met een authenticator-app, een fysieke beveiligingssleutel of een smartcard.
- Iets wat je bent. Een vingerafdruk, gezichtsscan of ander biometrisch kenmerk, meestal gecontroleerd op je eigen apparaat.
Tweestapsverificatie of 2FA is MFA met precies twee factoren, en in de praktijk worden de termen door elkaar gebruikt. Belangrijker dan het aantal factoren is hoe goed elke factor bestand is tegen phishing en manipulatie.
Vormen van MFA, van zwak naar sterk
- Sms- en spraakcodes. Beter dan alleen een wachtwoord, maar kwetsbaar voor simswapping, waarbij een crimineel een provider overhaalt om jouw nummer naar zijn simkaart over te zetten.
- Codes per e-mail. Zo veilig als de mailbox, en die is vaak beveiligd met hetzelfde wachtwoord dat de aanvaller al heeft.
- Codes uit een authenticator-app. Een zescijferige code die elke 30 seconden verandert. Veel sterker dan sms, maar een medewerker kan hem nog steeds invullen op een nep-inlogpagina.
- Pushmeldingen met nummercontrole. De app vraagt je de inlog te bevestigen en het getal op het scherm over te nemen. Dat voorkomt blind goedkeuren, al kan een vastberaden aanvaller nog proberen iemand er telefonisch doorheen te praten.
- Passkeys en beveiligingssleutels. Gebaseerd op de FIDO2-standaard werken ze alleen op de echte website, dus een phishingpagina krijgt niets. Dit noemt het NCSC phishingbestendige MFA.
Zou jouw team om twee uur 's nachts op "goedkeuren" tikken?
Guardey traint medewerkers met korte wekelijkse challenges op MFA-moeheid, nep-inlogpagina's en de trucs waarmee aanvallers langs een tweede factor komen.
Ontdek security awareness trainingHoe aanvallers MFA omzeilen
- MFA-moeheid. Met een gestolen wachtwoord stuurt de aanvaller het ene inlogverzoek na het andere, vaak 's nachts, tot de medewerker er een goedkeurt om van de meldingen af te zijn.
- Adversary-in-the-middle phishing. Een nep-inlogpagina stuurt alles live door naar de echte site, inclusief de MFA-code, en steelt het sessiecookie waarmee het slachtoffer ingelogd blijft. In ons overzicht van soorten phishingaanvallen zie je hoe overtuigend zulke pagina's zijn geworden.
- Simswapping. De aanvaller neemt het telefoonnummer van het slachtoffer over en ontvangt de sms-codes.
- Social engineering via de helpdesk. Een beller doet zich voor als collega die "zijn telefoon kwijt is" en vraagt de servicedesk een nieuw toestel te koppelen. Dat werkt verrassend vaak, omdat helpdesks nu eenmaal getraind zijn om te helpen.
Wat deze technieken gemeen hebben: ze kraken de techniek niet, ze halen een mens over om de aanvaller door te laten. Daarom horen MFA en bewustwording bij elkaar.
MFA-moeheid: als een medewerker de aanvaller goedkeurt
MFA-moeheid, ook wel push bombing genoemd, werd in 2022 bekend toen een aanvaller op deze manier binnenkwam bij Uber. Na een stortvloed aan pushmeldingen stuurde de aanvaller de medewerker een WhatsApp-bericht, zogenaamd namens IT, met de boodschap dat de meldingen zouden stoppen zodra hij er een goedkeurde. De medewerker keurde goed en de aanvaller was binnen.
De verdediging is deels technisch en deels menselijk. Nummercontrole en een limiet op herhaalde verzoeken maken de aanval lastiger. Minstens zo belangrijk is een simpele regel die elke medewerker kent: keur nooit een inlog goed die je niet zelf bent gestart, en meld een onverwacht MFA-verzoek direct, want het betekent dat iemand je wachtwoord al heeft.
Wat de regels vragen: MFA onder de Cyberbeveiligingswet en de AVG
- Cyberbeveiligingswet. De Cbw, de Nederlandse uitwerking van NIS2, noemt multi-factor authenticatie expliciet als maatregel in de zorgplicht van essentiële en belangrijke entiteiten. Toezichthouders kunnen vragen hoe je dat hebt geregeld.
- NCSC-advies. Het Nationaal Cyber Security Centrum adviseert MFA voor alle accounts die van buitenaf bereikbaar zijn, en bij voorkeur phishingbestendige vormen voor beheerders en kritieke systemen.
- AVG. De AVG eist passende technische maatregelen om persoonsgegevens te beschermen. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt het ontbreken van MFA regelmatig als oorzaak van datalekken via gekaapte mailaccounts.
De richting is duidelijk: MFA wordt de basis, en de vraag verschuift van "staat het aan?" naar "is het bestand tegen phishing en weten medewerkers hoe ze er veilig mee omgaan?".
MFA invoeren in vijf stappen
- Begin bij de belangrijkste accounts. E-mail, toegang op afstand, beheerdersaccounts, financiële systemen en alles wat vanaf internet bereikbaar is.
- Kies de sterkste methode die mensen echt gebruiken. Authenticator-apps met nummercontrole als standaard, passkeys of beveiligingssleutels voor beheerders en functies met een hoog risico.
- Maak de servicedesk weerbaar. Spreek af hoe iemand zijn identiteit bewijst voordat een toestel wordt gereset of opnieuw gekoppeld, en houd je eraan, ook bij de directeur.
- Leg het waarom en de regels uit. Medewerkers die MFA-moeheid en nep-inlogpagina's begrijpen, herkennen een aanval als ze die zien.
- Monitor en blijf trainen. Let op herhaalde mislukte of geweigerde MFA-verzoeken en houd de regels vers met korte, terugkerende training.
De tip: train de menselijke kant van MFA met Guardey
Guardey zorgt dat medewerkers weten wat ze moeten doen als MFA op de proef wordt gesteld. Elke week krijgen ze een challenge van ongeveer drie minuten, op hun laptop of in de mobiele app voor iOS en Android, over onverwachte inlogverzoeken, nep-inlogpagina's, helpdeskfraude en wachtwoordhygiëne. Gamification met leaderboards en streaks houdt mensen betrokken, phishing simulaties testen of ze een nep-inlogpagina herkennen en audit-klare rapportage laat zien waar je staat voor de Cyberbeveiligingswet en ISO 27001. Meer dan 500 organisaties, waaronder het Europees Parlement, gebruiken Guardey al. Bekijk hoe onze security awareness training werkt.
Werk je met een IT partner? Vraag meer dan alleen MFA aanzetten
Veel organisaties laten hun Microsoft 365-accounts, apparaten en beveiliging beheren door een managed service provider (MSP): een IT bedrijf dat voor een vast bedrag per maand de IT van andere organisaties verzorgt. Voor de meeste MSP's is MFA uitrollen routinewerk. Maar de aanvallen die langs MFA komen, richten zich op de mensen die het gebruiken, niet op de configuratie. Beheert een MSP jouw IT, vraag dan hoe ze je beschermen tegen MFA-moeheid en nep-inlogpagina's. Voor MSP's is training de logische tweede helft van een MFA-dienst.
Een van de routes waarlangs MSP's Guardey kunnen aanbieden, is e92plus, een cybersecuritydistributeur met een portfolio dat ook identiteits-, toegangs- en wachtwoordbeheer omvat. Eigen engineers ondersteunen partners van demo tot uitrol, zodat authenticatie en bewustwording als één dienst verkocht en geleverd kunnen worden.
Veelgestelde vragen over MFA en tweestapsverificatie
Is MFA hetzelfde als tweestapsverificatie?
Bijna. Tweestapsverificatie gebruikt precies twee factoren, multi-factor authenticatie twee of meer. In de praktijk bedoelen we hetzelfde: een tweede bewijs van je identiteit bovenop je wachtwoord.
Kan MFA gehackt worden?
MFA zelf wordt zelden gekraakt, maar het kan wel omzeild worden. De bekendste methoden zijn MFA-moeheid, nep-inlogpagina's die sessiecookies stelen, simswapping en het misleiden van een servicedesk. Phishingbestendige methoden zoals passkeys, gecombineerd met getrainde medewerkers, houden de meeste van deze aanvallen tegen.
Wat is MFA-moeheid?
MFA-moeheid is een aanval waarbij een crimineel die iemands wachtwoord al heeft steeds opnieuw inlogverzoeken stuurt, tot het slachtoffer er uit irritatie of verwarring een goedkeurt. De regel die dit stopt is simpel: keur nooit een verzoek goed dat je niet zelf hebt gestart, en meld het.
Wat is phishingbestendige MFA?
Phishingbestendige MFA gebruikt passkeys of fysieke beveiligingssleutels op basis van de FIDO2-standaard. De inlog is cryptografisch gekoppeld aan de echte website, dus een nep-pagina kan niets bruikbaars onderscheppen. Het NCSC raadt het aan, zeker voor beheerders en toegang tot kritieke systemen.
MFA blijft een van de beste investeringen in beveiliging die een organisatie kan doen. Het werkt alleen het best als de mensen die op "goedkeuren" tikken, weten wanneer ze dat niet moeten doen.
Dicht het gat dat MFA openlaat
Rol Guardey in enkele minuten uit en geef je team de eerste challenge over inlogfraude en MFA-moeheid. Geen creditcard nodig.
Probeer Guardey 14 dagen gratis