Phishing simulatie voor bedrijven: zelf doen of uitbesteden?

Voor de meeste bedrijven is phishing een van de meest voorkomende manieren waarop aanvallers binnenkomen, en sinds NIS2 zijn veel organisaties verplicht om hun medewerkers aantoonbaar te trainen. Een phishingsimulatie is de meest concrete manier om dat te doen: je gebruikt realistische maar onschadelijke phishing-e-mails om te testen hoe je mensen reageren, voordat een echte aanvaller dat doet.

De eigenlijke vraag is hoe je het organiseert. Je kunt een partij inschakelen die phishingtests volledig uit handen neemt, of kiezen voor een oplossing waarmee je organisatie er zelf mee aan de slag gaat. In dit artikel zetten we beide routes op een rij, inclusief de drie typen bedrijven die je kunnen helpen en de criteria waarmee je kiest.

Wat doet een phishing simulatie bedrijf?

Een phishing simulatie bedrijf verstuurt gecontroleerde, nagemaakte phishingmails naar je medewerkers. De berichten lijken op echte phishing, met urgente onderwerpregels, vervalste afzenders en links naar nagebouwde inlogpagina's, maar er gebeurt niets als iemand erin trapt. In plaats daarvan worden de resultaten gemeten: wie opende de mail, wie klikte, wie vulde gegevens in.

Die resultaten laten zien waar je organisatie kwetsbaar is en vormen vooral het startpunt voor training. Een simulatie zonder vervolg is niet meer dan een momentopname. De echte waarde ontstaat wanneer medewerkers die klikten gerichte awareness training krijgen, en wanneer de test regelmatig wordt herhaald zodat je ziet of het gedrag echt verbetert.

Er zit ook een formele kant aan. Valt je organisatie onder NIS2, dan zijn terugkerende simulaties in combinatie met training een van de meest concrete manieren om aan te tonen dat je awareness-programma echt bestaat, en niet alleen op papier.

Drie soorten bedrijven die phishingsimulaties aanbieden

De markt valt grofweg uiteen in drie soorten aanbieders. Hun aanbod overlapt elkaar wel, maar ze verschillen in de mate waarin ze het werk van je overnemen en hoeveel controle je zelf behoudt.

1. Security consultants

Consultants helpen organisaties om hun informatiebeveiliging in het algemeen te verbeteren. Een phishing-simulatie maakt dan deel uit van een breder programma: een nulmeting, bewustmakingscampagnes, beleid en vaak ook voorbereiding op certificeringen zoals ISO 27001 of NIS2-compliance. Een bedrijf als Fendix werkt op deze manier en ondersteunt organisaties op alle vlakken van informatiebeveiliging en phishing-bescherming.

Deze aanpak is geschikt voor organisaties die intern weinig expertise op het gebied van beveiliging hebben, of die midden in een compliance- of certificeringsproces zitten en van begin tot eind deskundige begeleiding willen.

2. IT-partners en managed service providers

Veel bedrijven hebben al een vertrouwde IT-partner die hun werkplekken, netwerk en Microsoft 365-omgeving beheert. Een groeiend aantal van deze partners biedt phishing simulaties aan als onderdeel van hun diensten, meestal bovenop een security awareness platform. Promo Systems is een voorbeeld van een IT-partner die dagelijks IT-beheer combineert met security services.

Het voordeel is dat je één aanspreekpunt hebt dat je IT-omgeving al kent. De simulatie, de opvolging en de bijbehorende technische maatregelen, zoals e-mailfiltering en meervoudige authenticatie, worden dan allemaal vanuit één bron verzorgd.

3. Security awareness platforms

De derde optie is een platform dat je zelf gebruikt, of samen met je IT-partner. Met Guardey zet je binnen enkele minuten een realistische phishing-simulatie op, zie je precies wie er klikt en combineer je de test met een spelvormige beveiligingstraining die medewerkers week na week betrokken houdt.

Dit past bij organisaties die continu willen testen in plaats van één keer per jaar, en die zelf de regie willen houden over timing, templates en opvolging. Het is bovendien de route met de laagste drempel: geen project, geen doorlooptijd, gewoon beginnen.

Phishing simulatie uitbesteden of zelf doen?

De phishing simulatie volledig uitbesteden, met een eenmalige test door een externe partij, geeft je een nulmeting. Maar phishingweerbaarheid is gedrag, en gedrag verandert alleen door herhaling. Daarom is de vraag naar frequentie belangrijker dan de vraag naar de partij. Welke route je ook kiest, zorg dat simulaties het hele jaar door terugkomen en gekoppeld zijn aan training.

In de praktijk komen veel organisaties uit op een hybride model: een platform voor doorlopende simulaties en training, met daarnaast een consultant of IT-partner voor beleid, techniek en het grotere securityplaatje. De drie typen bedrijven hierboven zijn dan ook geen concurrenten van elkaar, maar eerder aanvullend.

Waar let je op bij het kiezen van een phishing simulatie bedrijf?

Met welk type aanbieder je ook praat, dit zijn de criteria die het verschil maken tussen een goede phishing simulatie en een verplicht nummer:

• Realistische sjablonen in jouw taal. Een vertaald Amerikaans sjabloon valt meteen op. Simulaties moeten een getrouwe weergave zijn van de e-mails die je medewerkers daadwerkelijk ontvangen, in het Nederlands, van afzenders die ze herkennen.
• Rapporteren op teamniveau, zonder mensen aan de schandpaal te zetten. Het gaat om leren, niet om straffen. Goede zorgverleners rapporteren op organisatie- en afdelingsniveau en gaan zorgvuldig om met individuele resultaten.
• Training gekoppeld aan de test. Een medewerker die erop klikt, moet meteen een kort leermoment krijgen. Zonder die koppeling meet een simulatie wel iets, maar zorgt ze niet voor verbetering.
• Frequentie. Kun je gemakkelijk meerdere keren per jaar simulaties uitvoeren, met variaties, of is elke test een nieuw project?
• Privacy en ondernemingsraad. Simulaties omvatten werknemersgegevens. Controleer hoe de provider omgaat met de GDPR en betrek je ondernemingsraad voordat je begint.
• Compliance rapportage. Als NIS2 of ISO 27001 op jou van toepassing is, wil je kunnen aantonen dat awareness training plaatsvindt. Vraag hoe de provider dat bewijs ondersteunt.

Phishing simulatie als onderdeel van wat cyber security bedrijven bieden

Phishing simulaties staan zelden op zichzelf. Cyber security bedrijven bieden ze doorgaans aan als onderdeel van een breder pakket, met daarnaast bijvoorbeeld pentesten, security monitoring en incident response. Heeft je organisatie meer nodig dan awareness, bijvoorbeeld omdat je met gevoelige data werkt of als essentiële entiteit onder NIS2 valt, dan is het logisch om naar dat bredere plaatje te kijken.

Het omgekeerde geldt ook: is de menselijke kant je zwakste schakel, dan hoef je niet het volledige pakket van een cyber security bedrijf af te nemen om te beginnen. Een gerichte phishing simulatie met gekoppelde training pakt de aanvalsroute aan die criminelen het vaakst gebruiken, met een fractie van de inspanning.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet je een phishing simulatie uitvoeren?

Vaker dan één keer per jaar. Een enkele test meet een moment; terugkerende simulaties, verspreid over het jaar met wisselende scenario's, veranderen daadwerkelijk gedrag en laten zien of het klikpercentage daalt.

Mag een phishing simulatie volgens de AVG?

Ja, mits je er zorgvuldig mee omgaat. Informeer medewerkers in algemene zin dat simulaties onderdeel zijn van je securitybeleid, betrek de ondernemingsraad, en rapporteer resultaten op groepsniveau in plaats van individuen aan te wijzen.

Wat gebeurt er nadat iemand klikt?

Niets schadelijks. In een goede opzet komt de medewerker direct op een korte uitleg of een trainingsmoment terecht. De klik wordt zo een leermoment in plaats van een incident.

Of je nu uitkomt bij een consultant, je IT-partner of een platform, de eerste stap is hetzelfde: weten waar je vandaag staat. Wil je eerst aanbieders vergelijken? Bekijk dan ons overzicht van de beste phishing simulation software tools.