5 november 2026 • Phishing
In het kort: Een deepfake is audio, video of een afbeelding die met AI is gemaakt en een echt persoon iets laat zeggen of doen wat nooit is gebeurd. De tien deepfake voorbeelden hieronder zijn gedocumenteerde zaken uit 2019 tot en met 2026, van de videovergadering van 200 miljoen Hongkongdollar bij Arup tot een neppe premier Schoof die op Facebook beleggingen aanprijst. Zes van de tien waren gericht op een bedrijf. Het patroon is steeds hetzelfde: een bekend gezicht of een bekende stem, een dringend en vertrouwelijk verzoek, en een ander kanaal dan normaal. De pogingen die mislukten, strandden op een medewerker die het navroeg, niet op iemand die een foutje in het beeld zag.
Wat een deepfake is, en waarom het een probleem voor werkgevers is
De grondstof ligt op straat: de aanvallers bij WPP gebruikten YouTube beelden van de CEO. Voor een bedrijf is de deepfake zelden de hele aanval. Het is een overtuigende laag boven op bekende social engineering, zoals CEO fraude of vishing. De procedure die het tegenhoudt, staat stap voor stap in onze gids over deepfake awareness training.
- Het gesprek komt als tweede. De meeste zakelijke gevallen beginnen in WhatsApp of e-mail. De deepfake volgt om de twijfel weg te nemen.
- Het verzoek is de zwakke plek, niet de kwaliteit. Dringend, geheim, en het gaat om geld of toegang.
- Procedure wint van waarneming. Terugbellen en een controlevraag stellen stopten de pogingen hieronder.
De 10 deepfake voorbeelden in één overzicht
| Zaak | Wat er gebeurde | Wat de aanvaller wilde | Belangrijkste signaal | Les |
|---|---|---|---|---|
| Brits energiebedrijf, 2019 | Telefoontje met de gekloonde stem van de CEO van het moederbedrijf | € 220.000 voor een "leverancier" | Betaling moest binnen het uur | Bel terug voordat je betaalt |
| bunq, 2023 | Videogesprek met een neppe topman | Een snelle aanbetaling | Blokkerig beeld, “slechte verbinding” | Vraag het na bij de echte persoon |
| Arup, 2024 | Videovergadering met een deepfake CFO en collega's | 200 miljoen Hongkongdollar | 15 overboekingen naar vijf rekeningen | Vier ogen op elke betaling |
| Robocall van Biden, 2024 | AI stem van de president belde kiezers | Kiezers die thuisbleven | Boodschap botst met officiële informatie | Controleer de bron, niet de stem |
| LastPass en WPP, 2024 | Stemklonen van twee CEO’s | Contact, geld, persoonsgegevens | De CEO op WhatsApp | Negeren en melden |
| Ferrari, 2024 | Telefoontje met de gekloonde stem van de CEO | Een valutatransactie | Onbekend nummer | Vraag wat alleen de echte persoon weet |
| KnowBe4, 2024 | Valse IT'er aangenomen met een door AI bewerkte foto | Toegang van binnenuit | Malware op de nieuwe laptop | Controleer identiteit bij werving |
| Crosetto, 2025 | Gekloonde stem van de Italiaanse minister van Defensie | Ongeveer € 1 miljoen | Een minister die burgers om geld vraagt | Autoriteit is geen bewijs |
| Dick Schoof, 2025 | Nepvideo van de premier in Facebook advertenties | Stortingen op een nepplatform | Een politicus die een belegging aanprijst | Beleg nooit via een advertentie |
| Singapore, 2026 | Zoom gesprek met een deepfake premier | 4,9 miljoen Singaporese dollar | Overheidsmail vanaf proton.me | Verifieer via het officiële kanaal |
De 10 deepfake voorbeelden uitgewerkt
1. Brits energiebedrijf (2019): een gekloonde stem en € 220.000
Wat er gebeurde: In maart 2019 kreeg de CEO van een Brits energiebedrijf een telefoontje van iemand die klonk als de topman van het Duitse moederbedrijf. Hij vroeg om binnen het uur € 220.000 over te maken naar een Hongaarse leverancier. De CEO betaalde, volgens verzekeraar Euler Hermes.
De les: Pas bij een derde telefoontje, vanaf een Oostenrijks nummer, kreeg hij argwaan. Eén keer terugbellen naar het bekende nummer had het gestopt.
2. bunq (2023): de Nederlandse medewerker die het navroeg
Wat er gebeurde: Een medewerker van bunq kreeg een WhatsApp bericht van "topman Ali Niknam" over een overname waarvoor snel een aanbetaling nodig was, gevolgd door een videogesprek met een neppe Niknam, meldde de NOS.
De les: Het blokkerige beeld werd afgedaan als een slechte verbinding. De medewerker betaalde niet en vroeg het na bij de echte Niknam.
3. Arup (2024): 200 miljoen Hongkongdollar na één videovergadering
Wat er gebeurde: In januari 2024 nam een medewerker van het kantoor van Arup in Hongkong deel aan een videovergadering met de CFO en een paar collega's, allemaal digitale klonen. Hij deed 15 overboekingen: 200 miljoen Hongkongdollar, ongeveer 20 miljoen pond (25,6 miljoen Amerikaanse dollar). Arup bevestigde dat er "valse stemmen en beelden" waren gebruikt.
De les: Het kwam pas uit toen hij het navroeg bij het hoofdkantoor. Meerdere bekende gezichten in één gesprek blijven één kanaal.
4. Biden robocall (2024): een deepfake voor kiezers
Wat er gebeurde: Twee dagen voor de voorverkiezing in New Hampshire van januari 2024 kregen duizenden kiezers een telefoontje met een AI stem die klonk als president Biden: bewaar je stem voor november. De adviseur erachter kreeg van toezichthouder FCC een boete van 6 miljoen dollar; een jury sprak hem in 2025 vrij in de strafzaak.
De les: Medewerkers komen dit type als burger tegen. De gewoonte is dezelfde: een bekende stem is geen bron.
5. LastPass en WPP (2024): twee CEO’s op WhatsApp
Wat er gebeurde: Een medewerker van LastPass kreeg via WhatsApp telefoontjes, berichten en een voicemail met een audio deepfake van de CEO, schreef het bedrijf. Bij WPP gebruikten aanvallers een WhatsApp account met de foto van CEO Mark Read om een Teams vergadering op te zetten met een stemkloon en YouTube beelden.
De les: Beide contacten liepen buiten de normale zakelijke kanalen om. De medewerker van LastPass negeerde ze en meldde het. Geen van beide bedrijven verloor iets.
6. Ferrari (2024): de vraag waar de beller geen antwoord op had
Wat er gebeurde: In juli 2024 kreeg een directielid van Ferrari WhatsApp berichten en daarna een telefoontje van "CEO Benedetto Vigna", inclusief Zuid-Italiaans accent, over een grote overname en een valutatransactie, schreef The Drive op basis van Bloomberg.
De les: Hij vroeg welk boek Vigna hem kortgeleden had aangeraden. De beller hing op. Een persoonlijke vraag kost niets.
7. KnowBe4 (2024): de deepfake die solliciteerde
Wat er gebeurde: Security awareness leverancier KnowBe4 nam een softwareontwikkelaar aan die een valse IT'er uit Noord-Korea bleek te zijn. Hij gebruikte een gestolen Amerikaanse identiteit en een met AI bewerkte stockfoto en kwam door vier videogesprekken, meldde CyberScoop.
De les: Zijn nieuwe laptop laadde malware zodra die was bezorgd, en security isoleerde het apparaat in ongeveer 25 minuten. Controleer identiteit op meer dan het videogesprek.
8. Guido Crosetto (2025): de stem van een minister, een Nederlandse bankrekening
Wat er gebeurde: In februari 2025 werden Italiaanse ondernemers gebeld door "minister van Defensie Guido Crosetto", die ongeveer € 1 miljoen vroeg om ontvoerde journalisten vrij te krijgen. Massimo Moratti, oud-eigenaar van Inter Milan, betaalde bijna € 1 miljoen, meldde Reuters.
De les: Een minister vraagt burgers niet om geld. Moratti deed aangifte, en de politie bevroor het geld op een Nederlandse bankrekening.
9. Dick Schoof (2025): de premier als beleggingsverkoper
Wat er gebeurde: In juni 2025 waarschuwde de Consumentenbond voor een deepfake video waarin premier Dick Schoof een investeringsplatform lijkt te presenteren. Oplichters verspreidden de video via Facebook advertenties.
De les: Dit is de deepfake die medewerkers als eerste zien, op hun eigen telefoon. Geen politicus verkoopt beleggingen in een advertentie.
10. Singapore (2026): een premier op Zoom
Wat er gebeurde: In mei 2026 waarschuwde de politie van Singapore voor een zaak waarin het slachtoffer minstens 4,9 miljoen Singaporese dollar verloor na een Zoom gesprek met deepfakes van premier Lawrence Wong en andere functionarissen. Het verzoek: spoedfinanciering in verband met de Straat van Hormuz, die de overheid zou terugbetalen.
De les: De e-mail daarna kwam van een proton.me adres. Overheden vragen particulieren niet om geld over te maken.
Zou jouw financiële afdeling de CEO terugbellen?
Guardey traint elke medewerker in ongeveer drie minuten per week met gamified challenges, zodat het navragen van een vreemd verzoek een reflex wordt.
Ontdek security awareness trainingDe vier soorten deepfakes
- Stemkloon: een telefoontje of voicemail met een bekende stem, zoals in voorbeeld 1, 5, 6 en 8.
- Live videogesprek: neppe deelnemers in Teams of Zoom, zoals bij bunq, Arup en in Singapore.
- Vooraf opgenomen video: een filmpje dat via advertenties of sociale media wordt verspreid, zoals de video van Schoof.
- Synthetische identiteit: een gestolen of verzonnen identiteit met een door AI bewerkte foto, om aangenomen te worden, zoals bij KnowBe4.
Hoe je een deepfake herkent, en waarom "let op foutjes" steeds minder werkt
De klassieke tips gelden nog: lippen die achterlopen op het geluid, onnatuurlijk knipperen, een gezicht dat vervaagt als er een hand voorlangs gaat, een vlakke of licht mechanische stem.
Als controle schiet het geoefende oog wel tekort. In een test van iProov uit 2025 onder 2.000 consumenten in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten herkende 0,1% alle echte en neppe beelden goed. Bij Ferrari was het accent bijna perfect. Bij bunq werd het slechte beeld gewoon uitgelegd als een slechte verbinding.
Wat wel herkenbaar blijft, is het verzoek. In alle tien de voorbeelden verraadde de inhoud de fraude eerder dan de pixels: haast, geheimhouding, een ongebruikelijk kanaal, en aan het eind geld of toegang.
Wat wel werkt: controles die niet van je ogen afhangen
- Bel terug op een nummer dat je al hebt. Nooit het nummer uit het bericht.
- Vierogenprincipe op betalingen. Een tweede goedkeurder voor grote overboekingen en voor elke wijziging van bankgegevens.
- Een codewoord of een persoonlijke vraag. Afgesproken tussen directie, finance en assistenten, nooit opgeschreven in een chat.
- Wissel van kanaal. Bevestig een verzoek via WhatsApp of video langs een andere weg.
- Meld elke poging. Het volgende doelwit is meestal een collega.
Hoe je medewerkers traint op deepfakes
Begin bij de rollen die geld kunnen verplaatsen of toegang kunnen geven: finance, directieassistenten, HR en recruiters, de IT helpdesk. Geef ze zaken, geen theorie. De tien hierboven werken omdat ze echt zijn, en ze passen naast de aanvallen in ons overzicht van soorten phishing aanvallen.
Oefen daarna de procedure zelf. Wie bel je, op welk nummer, en wat gebeurt er intussen met de betaling? De directie moet hardop zeggen dat teruggebeld worden welkom is. Kort en vaak werkt beter dan één sessie per jaar: Guardey geeft elke medewerker elke week een gamified challenge van ongeveer drie minuten, inclusief phishing simulaties.
Veelgestelde vragen
Wat is een voorbeeld van een deepfake?
Een videogesprek waarin de CFO en collega's door AI zijn gemaakt, zoals bij Arup in 2024. Andere voorbeelden zijn een telefoontje met de gekloonde stem van een CEO (Ferrari) en een nepvideo van een politicus die beleggingen aanprijst (Dick Schoof).
Zijn er Nederlandse deepfake voorbeelden?
Ja. In 2023 kreeg een medewerker van bunq een nep videogesprek van de topman, en in 2025 dook een deepfake van premier Dick Schoof op in beleggingsadvertenties op Facebook.
Kun je een deepfake nog herkennen door goed te kijken?
Soms, maar vertrouw er niet op. In de test van iProov had maar 0,1% van de deelnemers alles goed. Verifiëren via een tweede kanaal werkt, hoe goed de vervalsing ook is.
Wat moet je doen als het geld al is overgemaakt?
Bel direct je bank en doe aangifte bij de politie. In Singapore maakte een financieel directeur in maart 2025 na een deepfake Zoom gesprek 499.000 Amerikaanse dollar over. Hij waarschuwde een dag later zijn bank, en de politie had het geld de dag daarna getraceerd en vastgezet.
Hoe reageert jouw team op een telefoontje van de "CEO"?
Ontdek het met je eigen collega's: wekelijkse challenges van ongeveer drie minuten, teamcompetitie en phishing simulaties inbegrepen.
Probeer Guardey 14 dagen gratis