In het kort: CyFun staat voor CyberFundamentals, het cybersecurityraamwerk van het Centrum voor Cybersecurity België (CCB). Het beschrijft concrete beveiligingsvereisten in drie zekerheidsniveaus, Basic, Important en Essential, plus een startniveau dat Small heet. Een Belgische organisatie die haar toepassing van CyFun laat verifiëren of certificeren door een gemachtigde instantie, wordt vermoed te voldoen aan de beveiligingsverplichtingen van de Belgische NIS2 wet. De huidige versie is CyFun 2025, en de volgende deadline voor essentiële entiteiten is 18 april 2027. Elk niveau bevat vereisten over bewustmaking en opleiding.

De CyFun niveaus in één oogopslag

Niveau Bedoeld voor Aantal vereisten (CyFun 2025) Hoe je conformiteit aantoont Door wie
Klein Micro-organisaties of organisaties met beperkte technische kennis Een vragenlijst met toelichting, geen zekerheidsniveau Een eerste eigen inschatting De organisatie zelf
Basic Elke onderneming: standaardmaatregelen tegen bekende risico’s 34, waarvan 13 kernmaatregelen Zelfevaluatie, daarna verificatie Geaccrediteerde en gemachtigde conformiteitsbeoordelingsinstantie
Belangrijk Organisaties die te maken hebben met gerichte aanvallen door daders met gangbare vaardigheden en middelen 133 (Basic plus 99), waarvan 22 kernmaatregelen Zelfevaluatie, daarna verificatie Geaccrediteerde en gemachtigde conformiteitsbeoordelingsinstantie
Essentieel Organisaties die te maken hebben met geavanceerde aanvallen door daders met uitgebreide vaardigheden en middelen 218 (Important plus 85), waarvan 29 kernmaatregelen Zelfevaluatie, daarna certificering Geaccrediteerde en gemachtigde certificatie-instelling

Wat CyFun is en wie erachter zit

Het CyberFundamentals raamwerk wordt ontwikkeld en onderhouden door het CCB, de Belgische nationale autoriteit voor cybersecurity. Het is gratis te gebruiken en CyFun is een geregistreerd merk van het CCB. Volgens de eigen beschrijving van het CCB putten de vereisten uit vier bestaande raamwerken: het NIST Cybersecurity Framework, ISO 27001 en ISO 27002, IEC 62443 en de CIS Critical Security Controls. Het CCB gebruikte ook geanonimiseerde gegevens over geslaagde cyberaanvallen om te bepalen welke maatregelen in welk niveau horen. De eerste versie verscheen in 2023.

De huidige versie, CyFun 2025, is gepubliceerd op 1 oktober 2025. Ze volgt de structuur van het NIST Cybersecurity Framework 2.0 met zes functies: Govern, Identify, Protect, Detect, Respond en Recover. Vergeleken met CyFun 2023 legt ze meer nadruk op de beveiliging van de toeleveringsketen en op operationele technologie, krijgt elke controle een doel en komen er governancemaatregelen bij voor het toezicht door het bestuur. Meer dan 80 experts en organisaties hebben het ontwerp nagelezen. Beide versies bestaan naast elkaar tot 18 april 2027. Na die datum wordt voor nieuwe beoordelingen alleen CyFun 2025 aanvaard.

Hoe je je niveau bepaalt

Het niveau volgt uit een risicobeoordeling, niet uit een verlanglijstje. Het CCB biedt gratis een CyFun Selection Tool in Excel aan, met standaardwaarden voor 17 sectoren. Je kiest je sector, vult je omvang in (klein, middelgroot of groot) en bevestigt of wijzigt de impact van vijf categorieën van aanvallen, van sabotage en informatiediefstal tot ransomware, en de waarschijnlijkheid voor vijf types aanvallers. De tool geeft dan Basic, Important of Essential terug. Ben je in meerdere sectoren actief, dan geldt de hoogste uitkomst, en elke afwijking van de standaardwaarde moet je documenteren.

De niveaus bouwen op elkaar voort: Important bevat alles uit Basic, Essential alles uit Important. Binnen elk niveau is een aantal vereisten aangeduid als kernmaatregel. Daaraan moet je hoe dan ook voldoen, wat je gemiddelde score ook is.

CyFun en de Belgische NIS2 wet

CyFun is in het Belgische NIS2 kader opgenomen als route naar een vermoeden van conformiteit: tot het tegendeel is bewezen, wordt een entiteit met een geldige verificatie of certificering geacht haar beveiligingsverplichtingen na te komen. Basic en Important worden beoordeeld via verificatie, Essential via certificering, wat een volledige audit is. In beide gevallen doet een conformiteitsbeoordelingsinstantie het werk die geaccrediteerd is door BELAC, de Belgische accreditatie-instelling, en gemachtigd door het CCB. Na de beoordeling kun je in het portaal Safeonweb@Work een optioneel CyFun label met QR code aanvragen. De wet zelf, met reikwijdte, registratie, meldplicht en boetes, leggen we uit in NIS2 in België. De Europese achtergrond staat in onze NIS2 gids 2026.

De deadlines gelden voor essentiële entiteiten, die een regelmatige conformiteitsbeoordeling moeten ondergaan. Belangrijke entiteiten hebben die plicht niet, maar mogen dezelfde route vrijwillig volgen.

  • Verstreken, 18 april 2026: essentiële entiteiten hadden minstens een verificatie Basic of Important nodig. Voor wie volgens de risicobeoordeling op Basic uitkomt, was dat de laatste stap.
  • Komt eraan, 18 april 2027: entiteiten op niveau Important die met een verificatie Basic zijn gestart, hebben hun verificatie Important nodig. Entiteiten op niveau Essential hebben hun certificaat Essential nodig.
  • Komt eraan, 18 april 2028: verificatieverklaringen en certificaten onder CyFun 2023 vervallen uiterlijk op deze datum. Het is ook de einddatum van de overgangsroute voor essentiële entiteiten die Essential in 2027 niet halen en een remediëringsplan indienen.

CyFun of ISO 27001?

Onderdeel CyFun ISO/IEC 27001
Toepassingsgebied Concrete cybersecuritymaatregelen in niveaus, met een formeel conformiteitsbeoordelingsschema Vereisten voor een managementsysteem voor informatiebeveiliging (ISMS)
Inspanning Gratis raamwerk en tools, gebouwd voor een snellere en eenvoudigere invoering Vraagt volgens het CCB meer middelen, tijd en expertise
Wie aanvaardt het Het CCB, voor het vermoeden van conformiteit onder NIS2. Formeel overgenomen door Roemenië, Malta en Ierland Wereldwijd erkend. Voor de Belgische NIS2 wet alleen als de scope alle netwerk- en informatiesystemen dekt en de toepasselijkheidsverklaring aansluit op het CyFun niveau
Wanneer het zinvol is Belgische organisaties die onder NIS2 vallen, hun leveranciers en teams zonder grote IT afdeling Organisaties die internationaal werken of het certificaat al hebben

De twee zijn geen concurrenten. Het CCB publiceert een mapping tussen CyFun 2025 en ISO 27001, en ook een ISO 27001 certificaat kan tot een CyFun label leiden als de toepasselijkheidsverklaring de vereisten van het niveau dekt. Over de opleidingskant lees je meer in security awareness training voor ISO 27001.

Wat CyFun vraagt over bewustmaking en opleiding (PR.AT)

Binnen de functie Protect draagt de categorie Awareness and Training de code PR.AT. De mapping van het CCB koppelt ze aan de opleidingsmaatregel in artikel 30 van de Belgische NIS2 wet. De vereisten per niveau:

  • Basic, PR.AT-01.1: 'De organisatie stelt een programma voor bewustmaking en opleiding in cybersecurity op en onderhoudt het, zodat al het personeel begrijpt hoe het zijn taken veilig en verantwoord uitvoert.'
  • Important voegt vijf vereisten toe. PR.AT-01.2: bewustzijn en melding van dreigingen van binnenuit horen bij de opleiding. PR.AT-01.3: het personeel wordt opgeleid in zijn rol tijdens een incident. PR.AT-02.1: leden van bestuursorganen kunnen aantonen dat ze een opleiding hebben gevolgd, wat aansluit op de bestuursplicht in artikel 31. PR.AT-02.2 en PR.AT-02.3: mensen in gespecialiseerde functies en gebruikers met verhoogde rechten zijn opgeleid en gekwalificeerd voordat ze die rechten krijgen.
  • Essential voegt PR.AT-01.4 toe: 'De organisatie evalueert of haar bewustmakingsopleiding in cybersecurity doeltreffend is in het verbeteren van kennis, gedrag en paraatheid in de hele organisatie.'

Een beoordelaar scoort elke controle twee keer op een schaal van 1 tot 5: één keer voor de documentatie en één keer voor de uitvoering. Een beleid waarin staat 'wij leiden ons personeel op' is dus het halve antwoord. De andere helft is bewijs dat het gebeurt: wie heeft deelgenomen en wanneer, wat de inhoud was, en resultaten van tests. Het CCB noemt zelf aanwezigheidslijsten, opleidingsmateriaal en evaluatietests met hun resultaten als voorbeelden van opleidingsbewijs. De vereisten noemen phishing simulaties niet letterlijk, maar de resultaten ervan zijn een voor de hand liggende manier om de doeltreffendheid aan te tonen waar PR.AT-01.4 om vraagt.

Hier helpt een trainingsplatform, binnen grenzen. Guardey geeft elke medewerker elke week een gamified challenge van ongeveer drie minuten, bevat phishing simulaties en legt de deelname per persoon en per team vast. Dat levert bewijs voor de PR.AT controles. Het maakt een organisatie niet conform: de andere vereisten van je niveau blijven je eigen werk. Voor het bestuur is er onze NIS2 executive training, en NIS2 en bestuurdersaansprakelijkheid legt uit waarom PR.AT-02.1 ertoe doet. Auditors aanvaarden de rapportage voor NIS2, ISO 27001 en meer dan 40 andere normen.

Kun jij een beoordelaar morgen je opleidingsregistratie geven?

PR.AT vraagt een programma dat loopt en dat je kunt laten zien. Guardey traint elke medewerker in ongeveer drie minuten per week en houdt de registratie voor je bij.

Bekijk de security awareness training

CyFun buiten België en voor leveranciers

CyFun begon als een Belgisch raamwerk, maar het CCB heeft het zo gebouwd dat andere landen het kunnen gebruiken. Volgens het CCB is het formeel overgenomen door Roemenië, Malta en Ierland, en bekijken andere landen, waaronder Frankrijk, of ze het kunnen erkennen. Voorlopig is België het enige land waar het in de wetgeving is opgenomen als basis voor het vermoeden van conformiteit.

Leveranciers krijgen via hun klanten met CyFun te maken. NIS2 entiteiten moeten hun toeleveringsketen beveiligen, en het CCB raadt elke organisatie in de keten van een NIS2 entiteit aan om minstens aan CyFun Basic te voldoen. Een klant mag ook om een bepaald niveau vragen. Het label is beschikbaar voor Belgische rechtspersonen. Een leverancier die elders gevestigd is, spreekt best met de klant af wat die in de plaats aanvaardt, bijvoorbeeld een ingevulde zelfevaluatie of een ISO 27001 certificaat met een mapping naar het CyFun niveau. Waarom klanten ernaar vragen, zie je in de grootste cyberaanvallen in België, waar leveranciers meer dan eens de ingang waren.

Waar je begint

  1. Doorloop de Selection Tool voor elke sector waarin je werkt en leg vast waarom je de standaardwaarden aanvaardt of wijzigt.
  2. Download de zelfevaluatietool van CyFun 2025 voor jouw niveau en scoor elke controle op documentatie en uitvoering.
  3. Pak eerst de kernmaatregelen aan. Daaraan moet je voldoen, los van je gemiddelde.
  4. Neem vroeg contact op met een gemachtigde beoordelingsinstantie als je tegen 18 april 2027 een verificatie of certificaat nodig hebt. Het CCB publiceert de lijst.
  5. Zet het opleidingsprogramma en de registratie nu op, ook voor het bestuur. Bewijs van een jaar opleiding maak je niet in de laatste maand.

Veelgestelde vragen

Waar staat CyFun voor?

CyFun staat voor CyberFundamentals, het cybersecurityraamwerk van het Centrum voor Cybersecurity België. De naam is een geregistreerd merk van het CCB.

Is CyFun verplicht?

Nee. Essentiële entiteiten onder de Belgische NIS2 wet moeten een regelmatige conformiteitsbeoordeling ondergaan, en CyFun is een van de drie routes, naast ISO 27001 en een inspectie door het CCB. Voor andere organisaties is het vrijwillig, tenzij een klant het contractueel eist.

Hoeveel vereisten heeft CyFun?

In CyFun 2025 telt het niveau Basic 34 vereisten, Important 133 en Essential 218. Elk niveau bevat het vorige.

Wat is het verschil tussen verificatie en certificering?

Verificatie geldt voor Basic en Important: een beoordelingsinstantie controleert je zelfevaluatie en het bewijs erachter en geeft een verificatieverklaring af. Certificering geldt voor Essential en is een volledige audit die eindigt in een certificaat.

Vereist CyFun security awareness training?

Ja, op elk niveau. Basic vereist een programma voor bewustmaking en opleiding voor al het personeel (PR.AT-01.1). Important voegt opleiding voor het bestuur en voor gespecialiseerde functies toe, en Essential eist dat je evalueert of de opleiding werkt.

Hoe zou jouw PR.AT bewijs er vandaag uitzien?

In een persoonlijke demo laten we zien hoe Guardey deelname en resultaten per medewerker en per team vastlegt, in een vorm die je aan je beoordelingsinstantie kunt geven.

Plan een persoonlijke demo