19 november 2026 • NIS2
In het kort: België was een van de weinige EU lidstaten die NIS2 op tijd omzetten. De NIS2 wet van 26 april 2024 geldt sinds 18 oktober 2024, met het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) als nationale autoriteit. Organisaties die eronder vallen, moesten zich uiterlijk 18 maart 2025 registreren op Safeonweb@Work. Essentiële entiteiten moeten hun beveiliging ook aantonen in een conformiteitsbeoordeling, tegen het CyberFundamentals raamwerk (CyFun) of ISO 27001: het eerste ijkpunt was 18 april 2026, het volgende valt op 18 april 2027. De boetes lopen op tot € 10 miljoen of 2% van de wereldwijde omzet, het bestuur is aansprakelijk en moet een opleiding volgen.
Tijdlijn: de Belgische NIS2 deadlines
| Datum | Wat er gebeurde of wat er moet gebeuren | Status in november 2026 |
|---|---|---|
| 26 april 2024 | NIS2 wet aangenomen, op 17 mei 2024 gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad | Afgerond |
| 9 juni 2024 | Koninklijk besluit dat de wet uitvoert en het CCB aanwijst als nationale cyberbeveiligingsautoriteit | Afgerond |
| 18 oktober 2024 | De wet treedt in werking: risicobeheersmaatregelen, incidentmelding, aansprakelijkheid en opleiding van het bestuur gelden vanaf deze dag | Van kracht |
| 18 december 2024 | Registratiedeadline voor entiteiten uit de digitale sector, zoals aanbieders van DNS, cloud, datacenters en beheerde diensten | Verstreken |
| 18 maart 2025 | Registratiedeadline voor alle andere essentiële en belangrijke entiteiten | Verstreken |
| 18 april 2026 | Essentiële entiteiten: een CyFun verificatie Basic of Important, of de ISO 27001 scope, de toepasselijkheidsverklaring en het laatste interne auditrapport bezorgd aan het CCB | Verstreken |
| 11 augustus 2026 | De inspectiedienst van het CCB publiceert zijn aanpak voor de beoordelingen van 2027, met een overgangsroute | Gepubliceerd |
| 18 april 2027 | Essentiële entiteiten: CyFun certificaat Essential of ISO 27001 certificering. CyFun 2023 en CyFun 2025 bestaan tot deze datum naast elkaar | Komt eraan |
| 18 april 2028 | Einde van de overgangsroute: essentiële entiteiten die met een remediëringsplan zijn gestart, moeten het niveau Essential hebben bereikt | Komt eraan |
Wie valt eronder: de Belgische reikwijdte
Officiële bronnen: het CCB legt de wet, de reikwijdte en de deadlines uit op zijn NIS2 pagina op Safeonweb@Work, waar je ook een scopetest vindt. De wettekst is de wet van 26 april 2024 in het Belgisch Staatsblad. Voor het Europese plaatje lees je onze NIS2 gids 2026 en NIS1 versus NIS2.
Een organisatie valt onder de wet als ze een dienst uit bijlage I of II levert, in België gevestigd is en minstens een middelgrote onderneming is: 50 of meer voltijdse medewerkers, of een jaaromzet en balanstotaal boven € 10 miljoen. Binnen die groep maakt de wet een onderscheid:
- Essentiële entiteiten: grote organisaties (250 of meer voltijdse medewerkers, of meer dan € 50 miljoen omzet en € 43 miljoen balanstotaal) in de zeer kritieke sectoren van bijlage I: energie, vervoer, bankwezen, infrastructuur voor de financiële markt, gezondheidszorg, drinkwater, afvalwater, digitale infrastructuur, beheer van ICT diensten, overheid en ruimtevaart.
- Belangrijke entiteiten: middelgrote organisaties in die sectoren, plus middelgrote en grote organisaties in de andere kritieke sectoren van bijlage II: post en koeriers, afvalbeheer, chemie, voeding, maakindustrie, digitale aanbieders en onderzoek.
- Ongeacht de omvang: gekwalificeerde vertrouwensdiensten, DNS dienstverleners, registers voor topleveldomeinen, de federale overheid en organisaties die als kritieke entiteit zijn aangewezen, zijn essentieel. Ook telecomaanbieders vallen er altijd onder.
Het CCB kan een organisatie ook zelf aanwijzen, bijvoorbeeld als ze de enige aanbieder van een dienst in België is. Toen de deadline van maart 2025 verstreek, hadden zo'n 2.400 organisaties zich geregistreerd. Wie buiten de reikwijdte valt, is niet buiten bereik: NIS2 entiteiten moeten hun toeleveringsketen beveiligen, en het CCB raadt elke leverancier aan om minstens aan het niveau CyFun Basic te voldoen.
De verplichtingen onder de Belgische NIS2 wet
1. Registratie bij het CCB
Registreren doe je via het portaal Safeonweb@Work. Je geeft je naam en KBO nummer op, adres en contactgegevens, IP adressen, sector en deelsector, en de lidstaten waar je diensten levert. Wijzigingen geef je binnen twee weken door. De deadline van 18 maart 2025 is verstreken, de plicht niet: een organisatie die in de reikwijdte groeit, moet zich alsnog registreren.
2. Risicobeheersmaatregelen
Artikel 30 van de wet somt elf minimummaatregelen op, toe te passen in verhouding tot het risico en met oog voor alle gevaren. Ze lopen van risicoanalyse, incidentafhandeling en beveiliging van de toeleveringsketen tot multifactorauthenticatie, en omvatten basispraktijken op het gebied van cyberhygiëne en opleiding in cyberbeveiliging. Het CCB raadt elke NIS2 entiteit aan om CyFun te gebruiken om ze in de praktijk te brengen.
3. Incidentmelding
Een significant incident meld je in stappen bij het CCB: een vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur, een incidentmelding binnen 72 uur (24 uur voor vertrouwensdiensten) en een eindverslag binnen één maand na die melding. Melden doe je via het meldplatform van het CCB.
4. Bestuursplichten en opleiding
Volgens artikel 31 keurt het bestuursorgaan de risicobeheersmaatregelen goed, ziet het toe op de uitvoering en is het aansprakelijk als de entiteit haar verplichtingen schendt. De leden moeten een opleiding volgen zodat ze risico's kunnen herkennen en de aanpak van cyberbeveiliging kunnen beoordelen. Dat geldt sinds 18 oktober 2024. Lees verder in NIS2 en bestuurdersaansprakelijkheid en bekijk onze NIS2 executive training.
5. Toezicht en boetes
Essentiële entiteiten staan vooraf en achteraf onder toezicht en moeten een regelmatige conformiteitsbeoordeling ondergaan. Belangrijke entiteiten worden in principe alleen achteraf gecontroleerd, na een incident of bij aanwijzingen dat ze de wet niet naleven. De boetes: € 500 tot € 7 miljoen of 1,4% van de wereldwijde jaaromzet voor belangrijke entiteiten, en € 500 tot € 10 miljoen of 2% voor essentiële entiteiten, waarbij het hoogste bedrag telt. Boetes verdubbelen als hetzelfde gedrag zich binnen drie jaar herhaalt. Het CCB kan ook bindende instructies geven, een inbreuk openbaar maken en, bij essentiële entiteiten, iemand tijdelijk verbieden om leidinggevende functies uit te oefenen.
De Belgische NIS2 wet maakt opleiding in cyberbeveiliging een verplichte maatregel. Guardey traint elke medewerker in ongeveer drie minuten per week en legt vast wie heeft meegedaan.
CyberFundamentals (CyFun) en de route via ISO 27001
CyberFundamentals is het eigen raamwerk van het CCB. Het bouwt voort op het NIST Cybersecurity Framework, ISO 27001, de CIS Controls en IEC 62443, en een gevalideerde toepassing geeft een NIS2 entiteit een vermoeden van conformiteit. Het heeft een startniveau en drie zekerheidsniveaus:
- Small: een startniveau voor micro-organisaties of organisaties met beperkte technische kennis.
- Basic: de standaard beveiligingsmaatregelen voor elke onderneming, gericht op bekende risico's. Beoordeeld via verificatie.
- Important: voegt bescherming toe tegen gerichte aanvallen door daders met gangbare vaardigheden en middelen. Beoordeeld via verificatie.
- Essential: voegt bescherming toe tegen geavanceerde aanvallen door daders met uitgebreide vaardigheden en middelen. Beoordeeld via certificering.
Een essentiële entiteit kiest voor haar regelmatige conformiteitsbeoordeling een van drie routes: CyFun, geverifieerd of gecertificeerd door een conformiteitsbeoordelingsinstantie die door BELAC is geaccrediteerd en door het CCB is gemachtigd; een ISO/IEC 27001 certificering waarvan de scope alle netwerk- en informatiesystemen dekt en waarvan de toepasselijkheidsverklaring aansluit op het toepasselijke CyFun niveau; of een inspectie door het CCB zelf. Belangrijke entiteiten mogen hetzelfde regime vrijwillig volgen.
Wat achter ons ligt: uiterlijk 18 april 2026 hadden essentiële entiteiten minstens een CyFun verificatie Basic of Important nodig, of moesten ze hun ISO 27001 scope, toepasselijkheidsverklaring en laatste interne auditrapport aan het CCB bezorgen. Belangrijke entiteiten hadden op die datum geen formaliteiten, maar ze moeten alle maatregelen hebben ingevoerd en het CCB kan na een incident om bewijs vragen. Wat eraan komt: uiterlijk 18 april 2027 hebben essentiële entiteiten een CyFun certificaat Essential of een ISO 27001 certificering nodig. Wie het niveau Essential niet op tijd haalt, mag volgens de aanpak die de inspectiedienst van het CCB op 11 augustus 2026 publiceerde een remediëringsplan indienen: bewijs van het niveau Important plus een plan om uiterlijk 18 april 2028 op Essential te zitten. Een entiteit mag ook met haar risicoanalyse een lager niveau onderbouwen, op eigen verantwoordelijkheid.
Een praktische checklist voor 2027
- Doe de scopetest van het CCB en leg de uitkomst vast, ook als je besluit dat je er niet onder valt.
- Controleer je registratie op Safeonweb@Work en werk contactpersonen, IP adressen en sectoren bij.
- Kies je CyFun niveau met de selectietool van het CCB en vul de zelfevaluatie in.
- Essentiële entiteit? Leg je beoordelingsinstantie nu vast. Iedereen heeft vóór 18 april 2027 een auditmoment nodig. Is Essential niet haalbaar, bereid dan het remediëringsplan voor.
- Houd bij welke opleiding het bestuur volgt. Artikel 31 eist het en het is een van de eerste dingen waar een inspecteur om kan vragen.
- Train elke medewerker doorlopend en oefen de melding binnen 24 uur. Wie merkt een incident op, wie beslist en wie dient de vroegtijdige waarschuwing in?
Awareness training als bewijs: wat een auditor wil zien
De wet noemt opleiding in cyberbeveiliging als verplichte maatregel en verplicht het bestuur om een opleiding te volgen. Een vorm of frequentie schrijft ze niet voor. In een beoordeling telt of je het kunt laten zien. Een jaarlijkse presentatie met een handtekeningenlijst is zwak bewijs. Een doorlopend programma met deelname per medewerker, resultaten van phishing simulaties en een aparte registratie voor het bestuur is sterk bewijs. De grootste cyberaanvallen in België laten zien waarom het ertoe doet: gestolen inloggegevens komen steeds terug.
Guardey is gebouwd voor dat soort bewijs. Elke medewerker krijgt elke week een gamified challenge van ongeveer drie minuten, phishing simulaties zitten erbij en auditors aanvaarden de rapportage voor NIS2, ISO 27001 en meer dan 40 andere normen. Het platform is Europees, bewaart zijn data in de EU en is beschikbaar in veel talen. Kies je de ISO route, lees dan hoe security awareness training in ISO 27001 past.
Veelgestelde vragen
Is NIS2 al van kracht in België?
Ja. De Belgische NIS2 wet van 26 april 2024 geldt sinds 18 oktober 2024. België haalde de Europese deadline, anders dan Duitsland, waar de wet pas sinds 6 december 2025 geldt. In Nederland heet de omzetting van NIS2 de Cyberbeveiligingswet. Lees NIS2 in Duitsland voor de vergelijking.
Wie moet zich registreren bij het CCB?
Elke essentiële en belangrijke entiteit, via Safeonweb@Work. De deadline was 18 december 2024 voor entiteiten uit de digitale sector en 18 maart 2025 voor alle andere.
Wat is CyFun?
CyFun staat voor CyberFundamentals, het raamwerk van het Centrum voor Cybersecurity België met de niveaus Small, Basic, Important en Essential. Een geverifieerde of gecertificeerde toepassing geeft een vermoeden van conformiteit met de NIS2 wet.
Is een ISO 27001 certificaat genoeg voor NIS2 in België?
Dat kan, onder twee voorwaarden van het CCB: de scope van het certificaat dekt al je netwerk- en informatiesystemen, en de toepasselijkheidsverklaring bevat maatregelen die gelijkwaardig zijn aan jouw CyFun niveau. Het certificaat moet komen van een geaccrediteerde instantie die door het CCB is gemachtigd.
Verplicht de Belgische NIS2 wet opleiding voor medewerkers?
Ja. Opleiding in cyberbeveiliging is een van de minimummaatregelen in artikel 30, en artikel 31 verplicht de leden van het bestuursorgaan om zelf een opleiding te volgen.
In een persoonlijke demo laten we zien hoe Guardey deelname en voortgang per medewerker en per team vastlegt, klaar om te overhandigen aan je beoordelingsinstantie of het CCB.